Gan được coi là bộ máy thải độc cho cơ thể. Chức năng của gan bao gồm loại bỏ các chất thải và chất lạ khỏi máu, điều chỉnh lượng đường trong máu và tạo ra các chất dinh dưỡng cần thiết. Vì vậy sẽ cực kỳ nguy hiểm nếu bộ máy này xảy ra sự cố. Xét nghiệm gan có tác dụng gì và xét nghiệm gan có cần nhịn ăn không là những vấn đề được quan tâm nhất khi người bệnh muốn làm các bài kiểm tra chức năng gan.
Các xét nghiệm gan là gì?
Đây bao giờ cũng là thắc mắc đầu tiên trước khi tìm hiểu xét nghiệm gan có cần nhịn ăn không. Xét nghiệm gan (xét nghiệm chức năng gan) là xét nghiệm máu để đo các enzym, protein và các chất khác do gan tạo ra. Các xét nghiệm này nhằm mục đích kiểm tra sức khỏe tổng thể của gan. Các chất khác nhau thường được xét nghiệm cùng một lúc trên một mẫu máu và có thể bao gồm những chất sau:
- Albumin: một loại protein có trong gan
- Protein toàn phần: xét nghiệm này đo tổng lượng protein trong máu.
- ALP (phosphatase kiềm), ALT (alanin transaminase), AST (aspartate aminotransferase) và gamma-glutamyl tansferase (GGT) – đây là các enzym khác nhau được gan tạo ra.
- Bilirubin: một loại chất thải do gan tạo ra.
- Lactate dehydrogenase (LD): hầu hết các tế bào của cơ thể đều chứa loại enzyme này. LD được giải phóng vào máu khi các tế bào bị tổn thương do bệnh tật hoặc chấn thương.
- Prothrombin time (PT): một loại protein liên quan đến quá trình đông máu.
Nếu nồng độ của một hoặc nhiều chất này nằm ngoài giới hạn bình thường, đó có thể là dấu hiệu của bệnh gan.
Mục đích của xét nghiệm gan?
Xét nghiệm gan có cần nhịn ăn không còn tùy thuộc vào mục đích của loại xét nghiệm gan. Các xét nghiệm gan thường nhằm mục đích:
- Giúp chẩn đoán các bệnh về gan, chẳng hạn như viêm gan, xơ gan, ung thư gan, …
- Theo dõi điều trị bệnh gan. Dựa vào xét nghiệm này có thể đưa ra phương pháp điều trị tốt nhất cho bệnh nhân.
- Kiểm tra mức độ gan: có bị tổn thương gan hay không, mức độ xơ gan, viêm gan, …
- Xem xét tác dụng phụ của một số loại thuốc có ảnh hưởng đến gan như thế nào.
Tại sao cần xét nghiệm gan?
Bạn nên tiến hành kiểm tra chức năng gan nếu bạn có các triệu chứng của bệnh gan. Bao gồm các dấu hiệu sau:
- Vàng da (dấu hiệu da và mắt của bạn chuyển sang màu vàng)
- Buồn nôn và ói mửa
- Bệnh tiêu chảy
- Đau bụng
- Nước tiểu sẫm màu
- Phân màu sáng
- Mệt mỏi
Một số trường hợp nằm thuộc nhóm đối tượng có nguy cơ cao cũng nên thực hiện xét nghiệm gan thường xuyên:
- Có tiền sử mắc bệnh gan trong gia đình
- Bị rối loạn sử dụng rượu
- Bạn đã tiếp xúc hoặc có nguy cơ với vi rút viêm gan
- Sử dụng một số loại thuốc làm tổn thương gan
Trước khi xét nghiệm gan cần chuẩn bị những gì?
Xét nghiệm gan có cần nhịn ăn không là câu hỏi được quan tâm nhiều nhất khi bệnh nhân chuẩn bị làm xét nghiệm. Như đã đề cập ở trên, tùy thuộc vào loại xét nghiệm gan, bác sĩ sẽ chỉ định bạn có cần nhịn ăn hay không.
Thông thường các xét nghiệm sàng lọc gan sẽ không cần nhịn ăn. Một số xét nghiệm dùng để đánh giá tình trạng bệnh hoặc kiểm tra virus gan sẽ yêu cầu cần nhịn ăn. Bạn có thể cần nhịn ăn (không ăn hoặc uống bất cứ thứ gì) trong 10-12 giờ trước khi làm xét nghiệm.
Có bất kỳ rủi ro nào khi xét nghiệm không?
Có rất ít rủi ro khi xét nghiệm gan. Xét nghiệm gan thực hiện qua việc lấy máu nên bạn có thể bị đau nhẹ hoặc bầm tím tại chỗ kim tiêm được đưa vào. Hầu hết các triệu chứng này sẽ khỏi sau vài giờ hoặc vài ngày.
Các bệnh về gan có thể phát hiện thông qua xét nghiệm
Nếu kết quả xét nghiệm cho thấy chức năng gan của bạn không bình thường, điều đó có thể là gan của bạn đang bị tổn thương hoặc không hoạt động bình thường. Tổn thương gan có thể do một số bệnh lý khác nhau gây ra, bao gồm:
- Viêm gan A
- Bệnh viêm gan B
- Viêm gan C
- Sử dụng nhiều rượu, nghiện rượu.
- Ung thư gan
- Bệnh tiểu đường
Nếu bạn có thắc mắc về kết quả xét nghiệm của mình, hãy trao đổi rõ hơn với bác sĩ để được tư vấn làm các xét nghiệm bổ sung nếu cần.
Trên đây là những thông tin cơ bản mà bạn cần biết về xét nghiệm gan. Đồng thời cũng đã có câu trả lời rõ ràng cho việc xét nghiệm gan có cần nhịn ăn không. Nếu bạn đang lo lắng về các nguy cơ đối với gan của mình, hãy liên hệ với trung tâm Tass Care để chia sẻ những triệu chứng và vấn đề bạn đang gặp phải. Đội ngũ bác sĩ của Tass Care sẽ tư vấn rõ hơn xem bạn nên thực hiện những loại xét nghiệm gan nào để có kết quả chính xác và giúp bạn tiết kiệm chi phí nhất.
